Projekt Unijny
Strona Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworzu


Od powstania  Parafii w 1782 roku proboszczami w Jaworzu byli:
Ks. Jan Kłapsia 1782 – 1800
Ks. Jan Chmiel 1800 – 1808
Ks. Franciszek Czjżek 1808 – 1827
Ks. Jerzy Filipek 1827 – 1837
Ks. Herman Kotschy 1837 – 1897
Ks. Paweł Wałach 1897 – 1907
Ks. Jerzy Ruśniok 1907 – 1909
Ks. Jan Lasota 1910 – 1932
Ks. Artur Gerwin 1932 – 1939
Ks. Hugon Pudell 1939 – 1945
Ks. Jan Lasota 1945 – 1961
Ks. Ryszard Janik 1961 – 1995
Ks. Władysław Wantulok od 1995
Historia Parafii

Powstanie Parafii : 1782 r.
Budowa Kościoła : 1782 – 1786 r.
Budowa wieży kościelnej : 1851 – 1852 r.
Rozbudowa Kościoła
(dobudowa prezbiterium): 1912 r.


Historia Parafii
Historia Kościoła Ewangelicko - Augsburskiego w Polsce jest związana z ruchem reformacyjnym, zapoczątkowanym w Niemczech przez ks. Marcina Lutra i stopniowo ogarniającym kraje europejskie. Hasła reformacyjne dotarły do Polski bardzo wcześnie. Pisma Lutra przywozili z sobą kupcy oraz studenci wracający do domu z Wittenbergi i Królewca. Kazania ewangelickie głoszono już w 1518 roku.

w Gdańsku i Jaworze na Dolnym Śląsku. Idee reformacyjne przyjmowali najpierw uczeni i mieszczanie, a nieco później szlachta. W niektórych rejonach kraju ogarnęły one również szerokie rzesze ludności wiejskiej.

Nadzwyczaj prędko hasła reformacji wittenberskiej dotarły na Śląsk. W 1523 roku, a więc niespełna pięć lat po wystąpieniu ks. Marcina Lutra przeciwko średniowiecznej praktyce sprzedawania odpustów, a w dwa lata po sejmie w Wormacji, rada miejska we Wrocławiu powołała na stanowisko proboszcza ewangelickiego przy kościele Marii Magdaleny byłego mnicha Jana Hessa, który głosił kazania w duchu reformacji wittenberskiej.

Z Dolnego Śląska i Krakowa dotarły hasła reformacyjne na Śląsk Cieszyński, gdzie zyskały one dużą popularność szczególnie w ostatnich latach panowania księcia cieszyńskiego Kazimierza II, a przede wszystkim od 1545 roku po objęciu władzy przez Wacława III Adama. Tutaj naukami reformacji przejął się lud, dlatego kontrreformacja za rządów Habsburgów nie zdołała ich wykorzenić.

W Jaworzu i w Jasienicy już w XVI wieku istniały ewangelickie parafie. W Jaworzu istniał kościół drewniany. Z tego czasu znane są tylko dwa nazwiska pastorów . Byli nimi ks. Lorentius w Jaworzu i ks. Jan August Nesitius w Jasienicy i Jaworzu.

W wyniku kontrreformacji 17.04.1654 zostały ewangelikom w Jasienicy i Jaworzu odebrane kościoły.

W latach 1654 – 1709 ewangelicy Śląska Cieszyńskiego pozbawieni byli kościołów. Miejscami spotkań na nabożeństwach stały się tajemne miejsca w górach: na Równicy, Bukowej, Lesznej Górnej, Cygańskim Lesie w Bielsku Białej i tzw. „Uroczysku” na zboczu Borowiny w Jaworzu.

W 1709 roku cesarz austriacki Józef I wydał zezwolenie na budowę kościoła w Cieszynie. Odtąd ewangelicy z całego Śląska Cieszyńskiego posiadają swój jedyny kościół, do którego mogą legalnie uczęszczać na nabożeństwa.

Po ogłoszeniu przez cesarza Austrii Józefa II tzw. Patentu Tolerancyjnego w 1781 roku ewangelicy Śląska Cieszyńskiego mogli w swoich miejscowościach budować Domy Modlitwy (bez wieży i dzwonów).

W Jaworzu ówczesny właściciel hrabia Jerzy Laschowski ofiarował parcelę pod Dom Modlitwy, szkołę, plebanię i zabudowania gospodarcze oraz większość materiału na ich budowę.

12.03.1782 roku odbyło się poświęcenie kamienia węgielnego pod budowę Domu Modlitwy, aktu poświęcenia dokonał ks. T. Barthelmus z Cieszyna. Budowa trwała 4 lata do 1786 roku

Na mocy ogłoszonego przez cesarza Franciszka Józefa I Patentu Cesarskiego ewangelicy w Jaworzu przystąpili 01.05.1851 roku do budowy wieży kościelnej. Budowę zakończono rok później i umieszczono w niej dzwon ofiarowany przez hrabiego A. Saint Genois w 1794 roku, a w 1862 roku zawieszono dwa kolejne. W 1880 ewangelicy założyli w Jaworzu swój cmentarz.

W 1912 roku parafia dokonała przebudowy kościoła, dobudowując prezbiterium (część ołtarzową).

Do Parafii oprócz Jaworza należą ewangelicy okolicznych wiosek: Jasienicy, Świętoszówki, Bierów i Grodźca Śląskiego (a do 1992 roku z Wieszcząt, Roztropic, Łazów, Bielowicka) oraz z części Bielska-Białej.

Parafia posiada kościoły w Jaworzu i Jasienicy oraz kaplicę w Świętoszówce.